దేశ రాజధాని ఢిల్లీలో ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌ జ్ఞానేశ్ కుమార్‌ రాజీనామా చేయాలని డిమాండ్ చేస్తూ అక్టోబర్ 10న జరిగిన నిరసనల నేపథ్యంలో పోలీసులు 2,000 మందికి పైగా నిరసనకారులను అదుపులోకి తీసుకున్నట్లు రాయిటర్స్ వార్తా సంస్థ నివేదించింది. ఓటర్ల జాబితాల సవరణ ప్రక్రియపై ప్రతిపక్షాలు, యువజన ఉద్యమకారులు అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేయగా, ఎన్నికల సంఘం మరియు అధికార భారతీయ జనతా పార్టీ (బీజేపీ) అక్రమాలకు సంబంధించిన ఆరోపణలను ఖండించాయి. ఈ ఘటనతో ఓటర్ల జాబితాల సవరణ, నిరసనలకు అనుమతులు, పౌర హక్కులపై చర్చ మళ్లీ ముందుకు వచ్చింది.

నిరసనలకు కారణమేంటి?

‘కాక్‌రోచ్‌ జంతా పార్టీ’ (Cockroach Janta Party) సహా యువజన సంఘాలు, ఇతర నిరసనకారులు ఢిల్లీలోని జంతర్ మంతర్ వద్ద సమావేశమై ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌ రాజీనామా చేయాలని డిమాండ్ చేశారు. ఎన్నికల సంఘం చేపట్టిన ప్రత్యేక సమగ్ర ఓటర్ల జాబితా సవరణ ప్రక్రియలో పెద్ద సంఖ్యలో పేర్లు తొలగించడంపై వారు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు.

ప్రతిపక్షాల ఆరోపణ ప్రకారం, ఈ ప్రక్రియ వల్ల అర్హులైన ఓటర్లు ఓటు హక్కు కోల్పోయే ప్రమాదం ఉంది. అలాగే, తొలగింపుల ప్రభావం అధికార బీజేపీకి రాజకీయంగా అనుకూలంగా ఉండవచ్చని వారు వాదిస్తున్నారు. అయితే, ఈ ఆరోపణలను ఎన్నికల సంఘం, బీజేపీ తిరస్కరించాయి.

2,000 మందికి పైగా అదుపులోకి.. ఢిల్లీలో భద్రత కట్టుదిట్టం

నిరసనలను అడ్డుకునేందుకు ఢిల్లీలోని పలు ప్రాంతాల్లో పోలీసులు, పారామిలిటరీ బలగాలను భారీగా మోహరించారు. జంతర్ మంతర్ పరిసరాలను భద్రతా సిబ్బంది దిగ్బంధించగా, నిరసన స్థలానికి చేరుకునే వారిని అడ్డుకుని అదుపులోకి తీసుకున్నారు. కాక్‌రోచ్‌ జంతా పార్టీ వ్యవస్థాపకుడు అభిజీత్ దీప్కే సహా ఆ ఉద్యమానికి చెందిన పలువురు నాయకులను కూడా పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకున్నట్లు  తెలిపాయి.

రాజధానిలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో మొబైల్ ఇంటర్నెట్ సేవలను నిలిపివేయడంతో పాటు, పలు మెట్రో స్టేషన్లు, మార్కెట్ల కార్యకలాపాలపై ఆంక్షలు విధించినట్లు ,. అయితే, అదుపులోకి తీసుకున్న వారందరిపై అరెస్టు నమోదు చేశారా లేదా అనే విషయంలో  స్పష్టత ఇవ్వలేదు.

నిరసనకారులు, యువజన ఉద్యమం ఏమంటున్నాయి?

కాక్‌రోచ్‌ జంతా పార్టీ నాయకులు తమ నేతలను అదుపులోకి తీసుకోవడాన్ని విమర్శించారు. శాంతియుతంగా నిరసన తెలిపే హక్కును అడ్డుకుంటున్నారని ఆరోపిస్తూ, ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్‌ రాజీనామా చేసే వరకు ఆందోళన కొనసాగిస్తామని ప్రకటించ్చరు.

ఓటర్ల జాబితాల్లో పేర్ల తొలగింపునకు సంబంధించి పారదర్శకత అవసరమని, అర్హులైన పౌరుల ఓటు హక్కు పరిరక్షించబడాలని నిరసనకారులు డిమాండ్ చేస్తున్నారు. అయితే, ఓటర్ల జాబితా సవరణలో అక్రమాలు జరిగాయన్న ఆరోపణలు స్వతంత్రంగా నిర్ధారణ కాలేదు.

ప్రతిపక్షాల అభ్యంతరాలు

కాంగ్రెస్ సహా పలు ప్రతిపక్ష పార్టీలు ఓటర్ల జాబితా సవరణ ప్రక్రియపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తాయి. అర్హులైన ఓటర్ల పేర్లు తొలగించబడితే ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియపై ప్రభావం పడుతుందని, తొలగింపులు ఏయే ప్రాంతాలు, వర్గాలపై ప్రభావం చూపాయో పారదర్శకంగా వెల్లడించాలని ప్రతిపక్ష నేతలు కోరుతున్నారు.

బీజేపీ, ఎన్నికల సంఘం వైఖరి ఏమిటి?

ఓటర్ల జాబితా సవరణలో అక్రమాలు జరిగాయన్న ఆరోపణలను బీజేపీ, ఎన్నికల సంఘం ఖండించాయి. ఎన్నికల సంఘం వివరణ ప్రకారం, ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ ప్రక్రియలో నకిలీ, పునరావృత లేదా అర్హత లేని నమోదులను గుర్తించడం లక్ష్యం. అర్హత ఉన్నప్పటికీ పొరపాటున పేరు తొలగించబడిన వ్యక్తులు తిరిగి నమోదు చేసుకునేందుకు అవకాశం ఉందని ఎన్నికల సంఘం  సూచించింది.

బీజేపీ తన ఎన్నికల విజయాలకు ప్రజల మద్దతు, ప్రభుత్వ పనితీరే కారణమని పేర్కొంటూ, ఓటర్ల జాబితా ప్రక్రియను రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం తప్పుగా చిత్రీకరిస్తున్నారన్న అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తం చేసింది. అయితే, నిరసనకారుల ఆరోపణలు, ఎన్నికల సంఘం వివరణలను పరిశీలించేందుకు పారదర్శక సమాచారం, సంబంధిత అధికారిక రికార్డులు కీలకంగా ఉంటాయి.

ఓటర్ల జాబితా నుంచి పేర్ల తొలగింపుపై వివాదం

రాయిటర్స్ నివేదిక ప్రకారం, ఓటర్ల జాబితాల పరిశీలనలో సుమారు 13 కోట్ల నమోదులు తొలగించబడినట్లు చర్చ జరుగుతోంది. ఎన్నికల సంఘం గణాంకాలుగా నివేదించిన వివరాల్లో సుమారు 6.3 కోట్ల మంది ఇతర ప్రాంతాలకు తరలివెళ్లినవారిగా, 3 కోట్ల మంది ఆచూకీ లభించనివారిగా, 2.8 కోట్ల మంది మరణించినవారిగా వర్గీకరించబడ్డారు.

ఈ గణాంకాలు ఓటర్ల జాబితా సవరణ ప్రక్రియలో గుర్తించిన నమోదులకు సంబంధించినవి. ప్రతి తొలగింపు తప్పు అని లేదా అర్హులైన ఓటర్లందరి పేర్లే తొలగించబడ్డాయని వీటిని బట్టి నిర్ధారించలేం. మరోవైపు, అర్హులైన ఓటర్ల పేర్లు పొరపాటున తొలగించబడ్డాయా అనే అంశాన్ని పరిశీలించడం కూడా ముఖ్యమే.

ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల విభాగం ఆందోళన

నిరసనల సందర్భంగా పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలను అదుపులోకి తీసుకోవడంపై ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల విభాగం ఆందోళన వ్యక్తం చేసి,. శాంతియుతంగా సమావేశమయ్యే హక్కు, నిరసన తెలిపే స్వేచ్ఛను గౌరవించాలని ఆ విభాగం సూచించింది.

ప్రజాస్వామ్యంలో పారదర్శకత, పౌర హక్కులు కీలకం

ఢిల్లీలో జరిగిన ఈ నిరసనలు ఓటర్ల జాబితాల సవరణపై రాజకీయ విభేదాలను మరోసారి ముందుకు తెచ్చాయి. ఓటర్ల నమోదులో ఖచ్చితత్వం ఉండటం ఎన్నికల విశ్వసనీయతకు అవసరం. అదే సమయంలో, అర్హులైన ఓటర్ల పేర్లు తప్పుగా తొలగించబడకుండా చూసుకోవడం, సవరణ ప్రక్రియపై స్పష్టమైన సమాచారం అందించడం కూడా అంతే ముఖ్యం.

నిరసనల సమయంలో శాంతిభద్రతలను నిర్వహించడం అధికారుల బాధ్యత కాగా, శాంతియుత నిరసనలకు సంబంధించిన హక్కులను గౌరవించడం కూడా ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో కీలకమైన అంశం. ఓటర్ల జాబితాలపై వచ్చిన ఆరోపణల నిజానిజాలు, అదుపులోకి తీసుకున్న వారిపై తీసుకున్న చర్యలు, సవరణ ప్రక్రియకు సంబంధించిన పూర్తి వివరాలు అధికారిక సమాచారం ద్వారా మరింత స్పష్టమవ్వాల్సి ఉంది