భారత్‌లో ఉక్కు పరిశ్రమను మరింత విస్తరించడంతో పాటు పర్యావరణంపై ప్రభావాన్ని తగ్గించే లక్ష్యంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం జాతీయ ఉక్కు విధానం–విజన్ 2047 (Draft National Steel Policy – Vision 2047) ముసాయిదాను ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ కోసం విడుదల చేసింది. ఈ విధానం ప్రకారం, ప్రస్తుతం సుమారు 220 మిలియన్ టన్నులుగా ఉన్న దేశ ఉక్కు ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని 2047 నాటికి 604 మిలియన్ టన్నులకు పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఈ వివరాలను రాయిటర్స్ వార్తా సంస్థతో పాటు కేంద్ర ఉక్కు మంత్రిత్వ శాఖ వెబ్‌సైట్ వెల్లడించాయి.

ఇది ప్రస్తుతం ముసాయిదా విధానం మాత్రమే. ప్రజలు, పరిశ్రమలు, సంబంధిత వర్గాల నుంచి సూచనలు స్వీకరించిన అనంతరం విధానంలో మార్పులు ఉండవచ్చు. కేంద్ర ఉక్కు మంత్రిత్వ శాఖ వెబ్‌సైట్ ప్రకారం, ముసాయిదాపై సూచనలు సమర్పించేందుకు చివరి తేదీ 2026 అక్టోబర్ 30.

ఉక్కు ఉత్పత్తి సామర్థ్యం దాదాపు మూడు రెట్లు పెంపు

దేశంలో మౌలిక సదుపాయాలు, రవాణా, నిర్మాణ రంగం, తయారీ పరిశ్రమల అభివృద్ధితో ఉక్కుకు డిమాండ్ పెరుగుతోంది. ఈ అవసరాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని 2047 నాటికి ఉక్కు ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని 604 మిలియన్ టన్నులకు చేర్చాలని ముసాయిదా ప్రతిపాదిస్తోంది.

కేంద్ర ఉక్కు మంత్రిత్వ శాఖ వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం, 2025–26లో భారత్ ముడి ఉక్కు ఉత్పత్తి సుమారు 170 మిలియన్ టన్నులకు చేరగా, దేశంలో ఏర్పాటు చేసిన ఉక్కు ఉత్పత్తి సామర్థ్యం సంవత్సరానికి 220 మిలియన్ టన్నులుగా ఉంది. 2047 నాటికి పూర్తయిన ఉక్కు వినియోగం 505 మిలియన్ టన్నులకు, తలసరి ఉక్కు వినియోగం ప్రస్తుతం 116 కిలోల నుంచి 302 కిలోలకు పెరుగుతుందని ముసాయిదా అంచనా వేస్తోంది.

కాలుష్య నియంత్రణకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం

ఉక్కు పరిశ్రమ విస్తరణతో పాటు కర్బన ఉద్గారాలను తగ్గించడంపైనా ముసాయిదా దృష్టి పెట్టింది. ప్రస్తుతం ఒక టన్ను ముడి ఉక్కు ఉత్పత్తికి సగటున 2.54 టన్నుల కార్బన్ డయాక్సైడ్ ఉద్గారాలు వెలువడుతున్నాయని అంచనా. ఈ స్థాయిని 2047 నాటికి 1.54 టన్నులకు తగ్గించాలని లక్ష్యంగా ప్రతిపాదించారు.

భారత్ 2070 నాటికి నెట్‌-జీరో ఉద్గారాల లక్ష్యాన్ని సాధించాలన్న దీర్ఘకాలిక లక్ష్యంతో ఈ ప్రతిపాదనను అనుసంధానించారు. అయితే, ఈ లక్ష్యాన్ని సాధించేందుకు పరిశ్రమలు ఏ సాంకేతికతలను ఎంత వేగంగా అమలు చేస్తాయన్నది కీలకం కానుంది.

ఇనుప ఖనిజం, కోకింగ్‌ కోల్‌ అవసరాలపై అంచనాలు

ఉక్కు ఉత్పత్తి సామర్థ్యం పెరిగే కొద్దీ ముడిసరుకుల అవసరం కూడా గణనీయంగా పెరగనుంది. ముసాయిదాలో 2047 నాటికి ఇనుప ఖనిజం అవసరం 772 మిలియన్ టన్నులకు చేరుతుందని అంచనా వేశారు. అధిక నాణ్యత గల ఇనుప ఖనిజ నిల్వలకు దీర్ఘకాలిక ప్రాప్యత కల్పించేందుకు విదేశీ ఆస్తుల్లో పెట్టుబడులు, ఉమ్మడి భాగస్వామ్యాలు వంటి మార్గాలను పరిశీలించాలని ప్రతిపాదించారు.

అలాగే, ఉక్కు తయారీలో కీలకమైన కోకింగ్‌ కోల్‌ అవసరం 236 మిలియన్ టన్నులకు చేరవచ్చని అంచనా. ఈ అవసరాన్ని తీర్చేందుకు సరఫరా దేశాలను విస్తరించడం, అంతర్జాతీయ స్థాయిలో వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాలు ఏర్పరచుకోవడం, విదేశీ వనరులను అందుబాటులోకి తెచ్చుకోవడం వంటి అంశాలపై విధానం దృష్టి సారించింది.

పరిశ్రమకు ఎలాంటి మార్పులు రావచ్చు?

ఈ ముసాయిదా అమలులోకి వచ్చి లక్ష్యాలు కార్యరూపం దాల్చితే, ఉక్కు పరిశ్రమలో కొత్త పెట్టుబడులు, ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం వినియోగం, ముడిసరుకుల సరఫరా వ్యవస్థ బలోపేతం వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యం పెరిగే అవకాశం ఉంది. నిర్మాణం, రైల్వేలు, రోడ్లు, తయారీ రంగాలకు అవసరమైన ఉక్కు సరఫరాకు కూడా దీర్ఘకాలిక ప్రణాళిక ఉపయోగపడవచ్చు.

అయితే, ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని పెంచడం ఒక్కటే సరిపోదు. ముడిసరుకుల ధరలు, ఇంధన వ్యయాలు, అంతర్జాతీయ పోటీ, పర్యావరణ ప్రమాణాలు, కొత్త సాంకేతికతల అమలు వంటి అంశాలు ఈ లక్ష్యాల సాధనపై ప్రభావం చూపుతాయి. ఇవి ముసాయిదా లక్ష్యాల నుంచి వచ్చే పరిశ్రమపరమైన సవాళ్లు; భవిష్యత్తు ఫలితాలు ఇంకా నిర్ధారించబడలేదు.

ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ తర్వాత తుది విధానం

కేంద్ర ఉక్కు మంత్రిత్వ శాఖ అధికారిక వెబ్‌సైట్‌లో Draft National Steel Policy – Vision 2047 పేరుతో ఈ పత్రాన్ని అందుబాటులో ఉంచింది. పరిశ్రమలు, నిపుణులు, ఇతర సంబంధిత వర్గాలు తమ సూచనలను 2026 అక్టోబర్ 30లోపు సమర్పించవచ్చు. సూచనల పరిశీలన అనంతరం తుది విధానంలో మార్పులు ఉండే అవకాశం ఉంది