న్యూఢిల్లీ, అక్టోబర్ 11: అమెరికా డాలర్‌తో పోలిస్తే భారత రూపాయి విలువపై ఒత్తిడి కొనసాగుతోంది. అంతర్జాతీయంగా పెరుగుతున్న ముడి చమురు ధరలు, విదేశీ పెట్టుబడుల ప్రవాహంలో మార్పులు, బలపడుతున్న డాలర్ వంటి అంశాలు రూపాయి మారకపు విలువను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో రూపాయిలో తీవ్ర ఒడిదుడుకులను తగ్గించేందుకు భారత రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) పలు కీలక చర్యలను ప్రకటించింది.

రూపాయిని ఆదుకునేందుకు ఆర్‌బీఐ చర్యలు

రూపాయి విలువ రికార్డు కనిష్ఠ స్థాయికి చేరువవుతున్న నేపథ్యంలో, అక్టోబర్ 10న ఆర్‌బీఐ విదేశీ మారకపు మార్కెట్‌లో డాలర్లకు పెరుగుతున్న డిమాండ్‌ను నియంత్రించే చర్యలను ప్రకటించింది. ప్రభుత్వ రంగ చమురు సంస్థలైన ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ (IOC), హిందుస్థాన్ పెట్రోలియం (HPCL), భారత్ పెట్రోలియం (BPCL) సంస్థలకు అవసరమైన డాలర్లను ప్రత్యేక విధానం ద్వారా అందించనున్నట్లు తెలిపింది. ఈ సదుపాయం అక్టోబర్ 12 నుంచి ప్రారంభం కానుంది.

సాధారణ విదేశీ మారకపు మార్కెట్‌పై ఈ సంస్థల డాలర్ల కొనుగోలు ఒత్తిడిని తగ్గించడం ఈ చర్య ప్రధాన ఉద్దేశం.  విదేశీ మారకపు లావాదేవీల్లో ఊహాజనిత ట్రేడింగ్‌ను నియంత్రించేందుకు కూడా కొత్త నిబంధనలను తీసుకొచ్చింది. అర్హత కలిగిన కొన్ని రూపాయి సంబంధిత విదేశీ మారకపు డెరివేటివ్ లావాదేవీలకు 20 శాతం ఫారిన్ ఎక్స్ఛేంజ్ రిస్క్ రిజర్వ్‌ను తప్పనిసరి చేసింది. 

రూపాయి విలువ తగ్గితే ఏమవుతుంది?

రూపాయి విలువ తగ్గడం వల్ల దిగుమతుల కోసం భారతీయ సంస్థలు ఎక్కువ మొత్తంలో రూపాయలను ఖర్చు చేయాల్సి రావచ్చు. ముఖ్యంగా ముడి చమురు, ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలు, విదేశాల నుంచి దిగుమతి చేసుకునే ముడిసరుకుల ఖర్చులు పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది.

దిగుమతుల ఖర్చులు పెరిగితే రవాణా, తయారీ వంటి రంగాలపై ప్రభావం పడవచ్చు. పరిస్థితులను బట్టి పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు, వస్తువుల ఉత్పత్తి వ్యయాలు, చివరకు వినియోగదారులపై పడే ధరల ఒత్తిడి కూడా పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే రూపాయి విలువ తగ్గిన ప్రతిసారీ దేశీయ ఇంధన ధరలు వెంటనే పెరుగుతాయని చెప్పలేం. అంతర్జాతీయ చమురు ధరలు, పన్నులు, ప్రభుత్వ విధానాలు వంటి ఇతర అంశాలు కూడా ప్రభావం చూపుతాయి.

విదేశీ పెట్టుబడులు, చమురు ధరల ప్రభావం

భారత్ తన ముడి చమురు అవసరాల్లో అధిక భాగాన్ని దిగుమతుల ద్వారా తీర్చుకుంటుంది. అందువల్ల అంతర్జాతీయ చమురు ధరలు పెరగడం దేశానికి అవసరమైన డాలర్ల డిమాండ్‌ను పెంచవచ్చు. అదే సమయంలో విదేశీ పెట్టుబడుల ప్రవాహం తగ్గినా లేదా డాలర్ బలపడినా రూపాయిపై అదనపు ఒత్తిడి ఏర్పడవచ్చు.

అక్టోబర్ 7న రూపాయి విలువ డాలర్‌తో పోలిస్తే ₹96.8450 స్థాయికి పడిపోయిందని రాయిటర్స్ నివేదించింది. అక్టోబర్ 10న ప్రకటించిన చర్యలతో మార్కెట్‌లో ఒడిదుడుకులను తగ్గించాలని ఆర్‌బీఐ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. అయితే ఈ చర్యల వల్ల రూపాయి విలువ ఎంతవరకు మెరుగుపడుతుందనేది అంతర్జాతీయ మార్కెట్ల పరిస్థితులపై కూడా ఆధారపడి ఉంటుంది. 

సామాన్యులపై ఎలాంటి ప్రభావం ఉంటుంది?

రూపాయి బలహీనపడటం వల్ల విదేశీ విద్య, విదేశీ ప్రయాణాలు, విదేశాల నుంచి కొనుగోలు చేసే వస్తువుల ఖర్చులు పెరగవచ్చు. దిగుమతి ముడిసరుకులపై ఆధారపడే వ్యాపార సంస్థలకు కూడా అదనపు వ్యయాలు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. మరోవైపు, విదేశీ కరెన్సీలో ఆదాయం పొందే ఎగుమతిదారులకు కొన్ని పరిస్థితుల్లో ప్రయోజనం కలగవచ్చు.

మొత్తంగా, రూపాయి విలువలోని ఒడిదుడుకులను నియంత్రించేందుకు ఆర్‌బీఐ చర్యలు చేపట్టింది. అయితే రూపాయి స్థిరత్వం కేవలం కేంద్ర బ్యాంకు నిర్ణయాలపైనే కాకుండా అంతర్జాతీయ చమురు ధరలు, డాలర్ బలం, విదేశీ పెట్టుబడులు, ప్రపంచ ఆర్థిక పరిస్థితులపైనా ఆధారపడి ఉంటుంది.