వాషింగ్టన్: చంద్రుడిపై కనిపిస్తున్న ఓ భారీ రంధ్రం ఇప్పుడు శాస్త్రవేత్తల్లో ఆసక్తిని పెంచుతోంది. ఈ రంధ్రం కింద భారీ భూగర్భ గుహ లేదా పురాతన లావా ట్యూబ్ ఉండొచ్చనే అనుమానంతో NASA కీలక పరిశోధనకు సిద్ధమైంది. ఇందుకోసం GIMLI అనే ప్రత్యేక పరిశోధనా ప్రాజెక్టును NASA ఎంపిక చేసింది.

అసలు ఈ రంధ్రం ఎక్కడుంది?

NASA పరిశోధనలో ప్రధానంగా Marius Hills Pit (MHP) అనే చంద్రుడి ఉపరితలంలోని లోతైన రంధ్రాన్ని పరిశీలించనున్నారు. ఇది పురాతన అగ్నిపర్వత కార్యకలాపాలకు సంబంధించిన ప్రాంతంలో ఉంది.

ఈ రంధ్రం సుమారు 34 మీటర్ల లోతు, దాదాపు 65 × 90 మీటర్ల వెడల్పు ఉన్నట్లు NASA సమాచారంలో పేర్కొంది. ఉపగ్రహ చిత్రాల ద్వారా ఈ రంధ్రం ఇప్పటికే గుర్తించబడింది. అయితే దీని కింద నిజంగా పెద్ద గుహ లేదా లావా ట్యూబ్ కొనసాగుతుందా అనే విషయం ఇంకా నిర్ధారణ కాలేదు.

గుహ ఉందని ఎందుకు అనుమానం?

చంద్రుడిపై కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం భారీ అగ్నిపర్వత కార్యకలాపాలు జరిగాయి. భూమిపై లావా ప్రవహించే సమయంలో పైభాగం చల్లబడి గట్టిపడి, కింద లావా ప్రవహిస్తూ వెళ్లిపోతే ఖాళీ సొరంగం లాంటి నిర్మాణాలు ఏర్పడతాయి. వీటినే లావా ట్యూబ్స్ అంటారు.

చంద్రుడిపై కూడా ఇలాంటి నిర్మాణాలు ఉండొచ్చని శాస్త్రవేత్తలు భావిస్తున్నారు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో లావా ట్యూబ్ పైకప్పు కూలిపోవడం వల్ల ఉపరితలంపై ఇలాంటి రంధ్రాలు ఏర్పడి ఉండవచ్చనే సిద్ధాంతం ఉంది.

NASA ఏం చేయబోతోంది?

ఈ రహస్యాన్ని ఛేదించేందుకు NASA ఎంపిక చేసిన GIMLI (Geophysical Instruments for Marius Lunar pit Investigation) ప్రాజెక్టు అనేక సాంకేతిక పద్ధతులను ఉపయోగించనుంది.

వాటిలో:

• గ్రౌండ్-పెనెట్రేటింగ్ రాడార్

• సీస్మిక్ సెన్సర్లు

• గ్రావిటీ కొలతలు

• కెమెరాలు

ప్రధానంగా ఈ పరికరాల ద్వారా చంద్రుడి ఉపరితలం కింద ఖాళీ ప్రదేశం లేదా లావా ట్యూబ్ ఉందా? ఉంటే అది ఎంత దూరం విస్తరించింది? అనే విషయాలను తెలుసుకునే ప్రయత్నం చేస్తారు.

భవిష్యత్ వ్యోమగాములకు ఉపయోగమా?

ఒకవేళ ఈ ప్రాంతం కింద పెద్ద లావా ట్యూబ్ ఉన్నట్లు నిర్ధారణ అయితే, అది కేవలం శాస్త్రీయ పరిశోధనకే పరిమితం కాకపోవచ్చు.

చంద్రుడి ఉపరితలంపై ఉష్ణోగ్రతల్లో భారీ మార్పులు ఉంటాయి. అంతేకాకుండా వాతావరణం దాదాపు లేకపోవడంతో సౌర వికిరణం, చిన్న ఉల్కల ప్రభావం వంటి ప్రమాదాలు ఉంటాయి.

భూగర్భ గుహలు ఉంటే అవి భవిష్యత్ వ్యోమగాములకు సహజ రక్షణ ప్రాంతాలుగా ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది. NASA గత పరిశోధనల ప్రకారం కొన్ని చంద్ర గుంతల్లోని నీడ ప్రాంతాల్లో ఉష్ణోగ్రతలు సుమారు 17°C వద్ద స్థిరంగా ఉండే అవకాశం ఉంది.

గుహ లేకపోయినా పరిశోధన కీలకమే

Marius Hills Pit కింద పెద్ద గుహ లేదని తేలినా ఈ మిషన్ వృథా కాదు. ఈ రంధ్రం ఎలా ఏర్పడింది? చంద్రుడిపై పురాతన అగ్నిపర్వత కార్యకలాపాలు ఎలా జరిగాయి? ఉపరితలం కింద నిర్మాణం ఎలా ఉంది? వంటి ప్రశ్నలకు సమాధానాలు లభించే అవకాశం ఉంది.

అందుకే GIMLI ప్రాజెక్టు చంద్రుడి భౌగోళిక చరిత్రను అర్థం చేసుకోవడంలో కీలకంగా మారనుంది.

మొత్తానికి..

చంద్రుడిపై గుహ ఉందని NASA ఇంకా నిర్ధారించలేదు. అయితే Marius Hills Pit కింద భారీ లావా ట్యూబ్ లేదా భూగర్భ ఖాళీ ఉండే అవకాశం ఉందా అనే విషయాన్ని ప్రత్యక్షంగా పరిశోధించేందుకు NASA GIMLI ప్రాజెక్టును ఎంపిక చేసింది.

ఒకవేళ ఈ పరిశోధనలో భారీ భూగర్భ గుహ ఉన్నట్లు నిర్ధారణ అయితే.. భవిష్యత్తులో చంద్రుడిపై మానవ నివాసాల ఏర్పాటుకు ఇది ఎంతో కీలకమైన ఆవిష్కరణగా మారే అవకాశం ఉంది.